Het Gekwetste Gewest

STUKKEN
ACTOREN
WETGEVING
ARCHIEFSCHEMA

situering
partners
ruimerproject
methodologie
bibliografie
contact
SITUERING

Het drama en de ingrijpende verwoestingen van de Eerste Wereldoorlog lieten onuitwisbare sporen na in de Westhoek die als een verminkt gewest uit het oorlogsgeweld kwam. Reeds tijdens de oorlog werd de wederopbouw voorbereid, en in de eerste jaren na de oorlog kwam een wetgeving op gang die het herstel van de streek regelde. Tussen 1919 en 1930 werd het grootste deel van de wederopbouw gerealiseerd. De wederopbouw bepaalt dan ook het gezicht van de Westhoek. In de grootste steden en gemeenten zoals Ieper, Diksmuide en Nieuwpoort is zelfs sprake van exclusieve wederopbouwarchitectuur. De architectuur van de streek toont bijgevolg een coherent beeld, dat door nationale en internationale architectuurhistorici als uniek wordt beschouwd.
Momenteel is de Westhoek volop in verandering. Dorpen, straten en woningen worden aangepast aan de hedendaagse noden van bewoners en besturen: verkeersveiligheid, wooncomfort, moderne infrastructuren eisen aanpassingen van het bestaande ruimtelijk weefsel. Dit transformatieproces oefent een diepgaande invloed uit op zowel dorpsstructuren, ruimtelijke patronen als op de architectuur in steden en op het platteland. Het sterke homogene beeld van de steden en gemeenten dat ontstond tijdens de periode van de wederopbouw komtsteeds meer onder druk te staan.

Opdat dit transformatieproces op een duurzame wijze zou geschieden - met respect voor de historische, regionale context én de nieuwe eisen van bewoners en andere gebruikers van de ruimte - hebben gemeentelijke administraties en adviescommissies nood aan een stevig onderbouwde visie wat betreft wederopbouwarchitectuur. Zij voelen de noodzaak aan een objectief maar onderbouwd beoordelingskader bij het verlenen van bouwaanvragen en beschermingsdossiers.

Een dergelijk beoordelingskader kan slechts antwoorden bieden op de complexe vraagstukken die eraan worden gesteld, indien het rekening houdt met de unieke geschiedenis van de streek. Vandaar dat een geïntegreerde aanpak aangewezen is, waarin architectuurgeschiedenis van roerend en onroerend erfgoed, ontwerpmatig onderzoek naar toekomstmodellen en brede sensibilisatieacties elkaar versterken.